Njegova smrt podseća na važnost ranog prepoznavanja simptoma i redovnih pregleda, posebno kod žena ispod 50 godina
Džejms van der Bik, poznat po ulozi u seriji „Dosonov svet“, preminuo je u 48. godini nakon borbe sa rakom debelog creva, što je iznenadilo i rastužilo brojne generacije koje su ga pratile. Vest je stigla iz Sjedinjenih Američkih Država, gde je glumac živeo i radio, a dijagnozu trećeg stadijuma bolesti dobio je još u avgustu 2023. godine. Iako je javnost za njegovu bolest saznala tek kasnije, on je nastavio da bude aktivan i tokom lečenja, trudeći se da kroz svoje iskustvo podigne svest o važnosti prevencije ove bolesti.
insert_image(“colorectal cancer awareness, medical checkup, health prevention, mature man”)
Rak debelog creva, odnosno kolorektalni karcinom, jedan je od najučestalijih malignih oboljenja i kod nas i u svetu. Iako se ranije smatralo da su najugroženiji muškarci stariji od 50 godina, poslednjih godina alarmantno raste broj obolelih među mladim ženama. Bolest često počinje bez izraženih simptoma, zbog čega je rano otkrivanje posebno izazovno.
Među simptomima koje žene najčešće zanemaruju nalaze se uporne promene u pražnjenju creva – dugotrajan proliv ili zatvor, promena oblika ili veličine stolice, stalni osećaj nepotpunog pražnjenja, bolovi i grčevi u donjem stomaku, nadutost, kao i pojava krvi u stolici ili rektalno krvarenje. Takođe, neobjašnjiv gubitak težine i izražen umor mogu biti znak da je vreme za kontrolu. Lekari ističu da se na pregled treba javiti ukoliko ovi simptomi traju duže od dve nedelje ili se vraćaju bez jasnog razloga.
„Veoma je važno na vreme prepoznati promene na telu i ne oklevati sa posetom lekaru. Rana dijagnoza može značiti razliku između izlečenja i teže prognoze“, naglašava dr Ana Petrović, specijalista interne medicine. Ona dodaje da je redovan skrining – poput kolonoskopije i testova stolice – preporučen svim osobama sa prosečnim rizikom već od 45. godine.
Rak debelog creva često započinje kao polip, mala izraslina koja može godinama ostati neprimetna. Tek kada se razvije u karcinom, simptomi postaju izraženiji, ali tada je lečenje znatno složenije. Upravo zato je važno da žene, čak i bez porodične istorije bolesti, obrate pažnju na preventivne preglede.
Osim redovnih kontrola, stručnjaci savetuju zdrav način života – uravnoteženu ishranu bogatu vlaknima, dovoljno fizičke aktivnosti i izbegavanje cigareta i alkohola. Džejms van der Bik, čija je karijera obeležila mladost mnogih, ostavio je snažnu poruku: „Ne ignorišite signale svog tela, jer pravovremena briga može spasiti život.“ Njegova priča podstiče žene da preuzmu aktivnu ulogu u svom zdravlju i ne čekaju da bude prekasno.