Porodična istorija Martine Gerstner otkriva spoj različitih kultura, hrabrost i neobične sudbine kroz generacije
Martina Gerstner iz Pančeva, dvadesetogodišnja gimnazijalka, ponosna je naslednica nesvakidašnje porodične priče koja spaja Kinu, Srbiju, Jevreje, Nemce, Slovake i Mađare. Njen pradeda Čo Čeng Po bio je prvi Kinez koji je stigao u Beograd početkom 20. veka, a Martinin život danas je spoj raznih tradicija i sećanja na burne istorijske događaje.
Čo Čeng Po je u tadašnju Jugoslaviju došao kao trgovac japanskim porcelanom, zajedno sa prijateljem Lau Cijen Pauom. Sudbina ga je spojila sa Gabrijelom Levi, Jevrejkom iz imućne porodice sa Dorćola. Njihova ljubav naišla je na otpor Gabrijelinih roditelja, koji su je čak poslali na lečenje, ne želeći Kineza za zeta. Ipak, Gabrijela se vratila iz Beča sa suprugom, a porodica je prihvatila njen izbor.
Porodicu je zadesila tragedija tokom Drugog svetskog rata. Gabrijela je hrabro protestovala protiv nacista u centru Beograda, nakon čega joj se gubi svaki trag, a kasnije je pronađena na spisku streljanih. Čo Čeng Po je ćerku Gloriju, Martininu baku, odveo u Debeljaču kako bi je zaštitio, a kasnije su se preselili u Pančevo.
Tokom života u Pančevu, Čo Čeng Po je bio poznat i cenjen, ali je porodica imala skromne uslove. Jednom prilikom, nakon što je saznao da Josip Broz Tito vodi državu, ispričao je kako je sa njim igrao šah u zatvoru Lepoglava: “Ja sam sedeo sa njim u zatvoru u Lepoglavi, igrali smo šah i redovno sam ga pobeđivao”, prisetila se Martina dedine rečenice. Poslali su pismo predsedniku i ubrzo su dobili stan, kao i pomoć u vidu bonova za odeću i hranu.
Martina otkriva i da je njen pradeda bio poznat trgovac rukotvorinama na pijaci, a da je njena baka Glorija bila marljiva i vredna. Porodica je nastavila da neguje veze sa Kinom, iako je kontakt sa rodbinom vremenom izgubljen. “Plan nam je da odemo u ambasadu i potražimo ih, jer Kinezi imaju sve podatke o svojim građanima”, kaže Martina.
Priča Gerstnerovih svedoči o upornosti, hrabrosti i snazi žena kroz više generacija koje su se suočavale sa predrasudama i istorijskim izazovima. Posebno mesto u ovoj porodičnoj hronici zauzima osećaj pripadnosti i bogatstvo različitih kultura koje Martina danas s ponosom nosi.