Rano prepoznavanje znakova i preventivni pregledi igraju ključnu ulogu u ishodu bolesti
Rak debelog creva je jedan od najčešćih oblika karcinoma kod žena i muškaraca starijih od 50 godina, a često se otkriva tek u poodmakloj fazi. Nedavni slučaj dr Tamare Lazić, koja je četiri godine vodila bitku s ovom bolešću, podseća na važnost ranog prepoznavanja simptoma i adekvatne zdravstvene zaštite.
Promene u navikama pražnjenja creva, kao što su dijareja, zatvor ili pojava tanke stolice koja traje duže od nekoliko dana, mogu biti prvi znaci na koje treba obratiti pažnju. Prisustvo krvi u stolici – bilo svetlocrvene ili tamne boje – ozbiljan je signal koji zahteva hitan pregled. Dugotrajna nelagodnost u stomaku, uključujući grčeve, gasove ili bol praćen nadimanjem, takođe može ukazivati na problem. Neobjašnjiv gubitak telesne mase, osećaj slabosti i umora ili utisak da pražnjenje creva nije potpuno, simptomi su na koje žene posebno treba da obrate pažnju.
Prof. dr Miloš Bjelović, ekspert za digestivnu hirurgiju, ističe: “Simptomi često ostaju neprepoznati ili se zanemaruju, što dovodi do toga da se čak 25 odsto pacijenata javlja lekaru u trenutku kada je rak već metastazirao. Rano otkrivanje značajno povećava šanse za izlečenje.”
Stadijumi raka debelog creva određuju se na osnovu toga koliko se bolest proširila. U prvom stadijumu tumor je ograničen na sluznicu, dok kasniji stadijumi podrazumevaju zahvaćenost limfnih čvorova ili udaljenih organa. Kombinacija hirurgije, hemoterapije, zračenja i ciljane terapije čini osnovu lečenja, a izbor metode zavisi od stadijuma bolesti.
Za žene je posebno važno da redovno obavljaju skrining testove, posebno između 50. i 74. godine. Nacionalni program ranog otkrivanja raka debelog creva obuhvata test na skrivenu krv u stolici, a pozitivan rezultat vodi ka daljoj dijagnostici, poput kolonoskopije. Kod osoba sa porodičnim opterećenjem rakom debelog creva, pregledi se preporučuju i pre 50. godine života.
Prevencija je ključna: uravnotežena ishrana bogata voćem, povrćem i celim žitaricama, redovno vežbanje, izbegavanje pušenja i ograničavanje alkohola mogu značajno smanjiti rizik od obolevanja. “Savremene terapije, poput imunoterapije i ciljane medicine, sve su dostupnije i daju bolje rezultate, dok minimalno invazivne hirurške metode omogućavaju brži oporavak”, napominje prof. dr Bjelović.
Pored medicinskog lečenja, podrška porodice i stručnjaka za ishranu i psihološko savetovanje važan su deo procesa oporavka.
Za tačnu dijagnozu i savet obratite se svom lekaru.