Žene češće pogođene kliničkim izolovanim sindromom – rana prepoznatost ključna za zdravlje i prevenciju
Multipla skleroza je hronična bolest koja češće pogađa žene u mladom i srednjem životnom dobu, najčešće između 20. i 40. godine. Stručnjaci upozoravaju da prvi znaci bolesti mogu biti suptilni i neretko zanemareni, a rano prepoznavanje simptoma može značiti pravovremeno lečenje i bolju prognozu.
Klinički izolovani sindrom je naziv za prvu epizodu neuroloških problema koja traje duže od 24 sata i može biti prvi signal poremećaja u centralnom nervnom sistemu – mozgu, vidnom živcu ili kičmenoj moždini. Simptomi se često javljaju naglo, a zatim potpuno nestanu, što dodatno otežava njihovo prepoznavanje. Iako svaka osoba koja doživi ovu epizodu ne mora nužno razviti multiplu sklerozu, važno je obratiti pažnju na trajanje i intenzitet tegoba.
Najčešći simptomi uključuju zamućenje vida ili bol pri pokretanju oka, utrnulost ili peckanje u jednoj strani tela, slabost mišića u rukama ili nogama, probleme sa ravnotežom ili vrtoglavicu, a ređe i poteškoće sa govorom ili kontrolom bešike. Ako se neki od ovih simptoma iznenada pojave i traju duže od jednog dana, preporučuje se da što pre posetite svog lekara.
Prema rečima dr Lamis Alzioud, neurologa: “Većina osoba sa klinički izolovanim sindromom, ukoliko magnetna rezonanca pokaže karakteristične promene u mozgu ili kičmenoj moždini, razvije multiplu sklerozu u narednih 5 do 10 godina.”
Dijagnoza klinički izolovanog sindroma postavlja se na osnovu detaljnog pregleda, analize simptoma i, najčešće, snimanja magnetnom rezonancom. Ovaj pregled otkriva eventualne lezije (oštećenja ili upale) koje su karakteristične za multiplu sklerozu. U nekim slučajevima mogu biti potrebne dodatne analize krvi ili lumbalna punkcija radi isključivanja drugih bolesti.
Rizik od razvoja multiple skleroze je najveći u prvih pet godina nakon pojave prvih simptoma, ali mnogi pacijenti nikada ne dobiju ovu dijagnozu, posebno ako nisu pronađene tipične promene na snimcima. Važno je napomenuti da klinički izolovani sindrom može proći bez posledica, ali je rana dijagnostika presudna za sprečavanje daljeg razvoja bolesti.
Za žene je posebno važno da osluškuju svoje telo i ne zanemaruju simptome koji ih ometaju u svakodnevnom životu, čak i ako nestanu nakon nekoliko dana. Pravovremena poseta neurologu, detaljan klinički pregled i savremene dijagnostičke metode omogućavaju pravovremenu procenu rizika i, po potrebi, početak lečenja.
Ukoliko primetite iznenadne promene vida, slabost ili utrnulost, ili imate dugotrajne probleme sa ravnotežom, obratite se svom lekaru. Za tačnu dijagnozu i savet obratite se specijalisti neurologije.
