Dr Nataša Dragutinović objašnjava kako prepoznati kada refluks kod dece prelazi iz normalne pojave u zdravstveni problem koji zahteva lečenje
Roditelji se često suočavaju sa pitanjem da li je povremeno bljuckanje kod njihove bebe prolazna, bezazlena pojava ili signal za ozbiljniju pažnju. O tome kako razlikovati fiziološki refluks od gastroezofagealne refluksne bolesti (GERB) i koje simptome ne treba zanemariti, govori dr Nataša Dragutinović, specijalista dečje gastroenterologije.
Bljuckanje je veoma česta pojava kod beba mlađih od dva meseca, javlja se kod oko 50 odsto odojčadi, a svoj vrhunac dostiže između trećeg i četvrtog meseca života, kada pogađa 60 do 70 odsto dece. Nakon toga, učestalost naglo opada i do prve godine se javlja kod oko 5 odsto mališana. Prema rečima dr Dragutinović, roditelji najčešće zbog sumnje na refluks dolaze na pregled, ali je važno razlikovati bezazleno bljuckanje od stanja koje zahteva lečenje.
Razlika između fiziološkog bljuckanja i refluksne bolesti ogleda se u simptomima i uticaju na dete. Kod običnog refluksa, povratak želudačnog sadržaja u jednjak i usta je lak, bez napora, a beba nakon toga ostaje mirna i nastavlja uobičajene aktivnosti. Nema znakova mučnine, naprezanja ili razdražljivosti, a dete uredno napreduje u telesnoj težini.
S druge strane, kada se pojave ozbiljniji simptomi, potrebno je obratiti pažnju. “Za razliku od običnog refluksa, GERB se definiše kao patološko stanje, a glavni simptomi i znaci su: učestalo povraćanje i regurgitacija, izrazita uznemirenost, neutešan plač, poremećaji sna, problemi sa hranjenjem kao što su otežano gutanje ili odbijanje hrane, i nenapredovanje u telesnoj težini”, ističe dr Nataša Dragutinović.
Ako se refluksna bolest ne prepozna i ne leči na vreme, mogu se javiti ozbiljne komplikacije. “Ako se ne leči, GERB može dovesti do usporenog rasta i razvoja, anemije, upale jednjaka koja može prouzrokovati suženje tog organa, oštećenja zuba usled delovanja želudačne kiseline, kao i do hronične upale larinksa i srednjeg uha. Takođe, mogu se javiti respiratorni problemi poput kašlja, zagrcnjavanja, reaktivne opstrukcije disajnih puteva, pa čak i ponovljenih bronhiolitisa, bronhitisa ili upala pluća zbog aspiracije želudačnog sadržaja”, navodi dr Dragutinović.
Razlozi zbog kojih je refluks češći kod odojčadi odnose se na njihove anatomske i fiziološke specifičnosti. Bebe unose znatno više hrane po kilogramu telesne mase u odnosu na odrasle, što dovodi do rastezanja želuca. Njihov jednjak ima mali kapacitet i kratku dužinu u trbušnoj duplji, zbog čega mehanizam sprečavanja povratka sadržaja nije dovoljno razvijen. Položaj tela, s obzirom na to da bebe veći deo dana provode ležeći, dodatno olakšava pojavu refluksa.
Roditelji koji primete učestalo povraćanje, izostanak napredovanja u težini ili izraženu uznemirenost kod svoje bebe trebalo bi da se obrate pedijatru ili dečjem gastroenterologu radi pravovremene dijagnostike i adekvatnog lečenja.