Naučnici su otkrili proteinske potpise u krvi dece već od osme godine, što otvara mogućnosti za ranu prevenciju
Istraživači sa Vanderbilt Health, UTHealth Houston i University of North Carolina at Chapel Hill otkrili su rane znake srčanih i metaboličkih bolesti kod dece uzrasta već od osam godina. Ovi nalazi ukazuju na to da se rani znaci srčanih i metaboličkih bolesti mogu otkriti kod dece, što može pomoći roditeljima i lekarima da pravovremeno preduzmu korake za očuvanje zdravlja najmlađih.
Proteinski potpisi ukazuju na rizike još u detinjstvu
Tim je analizirao uzorke krvi 273 dece i adolescenata, koristeći napredne analitičke metode. Kao rezultat, otkrili su specifične proteinske potpise povezane sa ranim fazama kardiovaskularnih, bubrežnih i metaboličkih bolesti. Više od trećine dece imalo je fenotipove koji ukazuju na povišen krvni pritisak, insulinsku rezistenciju ili poremećaje nivoa lipida u krvi. Osim toga, pronađeni proteinski obrasci slični su onima koji su kasnije u životu povezani sa srčanim oboljenjima kod odraslih.
Nova terapija i važnost ranog otkrivanja
Primenom mašinskog učenja, naučnici su uspeli da precizno identifikuju decu sa povećanim rizikom. Interesantno je da su kod dece koja su koristila savremene lekove za mršavljenje, poput agonista GLP-1 receptora, nivoi rizičnih proteina opadali. Takođe, broj pedijatrijskih recepata za ove lekove porastao je za čak 600 odsto između 2020. i 2023. godine. Ipak, stručnjaci naglašavaju da je važno pažljivo razmotriti koristi i moguće rizike ovakvih terapija kod dece.
Detinjstvo kao ključni period za prevenciju
Zbog toga što se rani znaci srčanih i metaboličkih bolesti mogu otkriti kod dece, ova saznanja naglašavaju značaj ranog praćenja zdravlja. Pre svega, pravilna ishrana, redovno kretanje i zdrave navike ostaju temelj zaštite srca i metabolizma. „Detinjstvo nije samo priprema za odraslo doba. Biologija srčanih bolesti već tada postoji“, izjavila je dr Kari North, profesor javnog zdravlja. Prema njenim rečima, rana identifikacija i pravovremena intervencija otvaraju mogućnost da se srčane bolesti spreče decenijama pre pojave simptoma.
Praktične preporuke za roditelje
Na kraju, istraživanje pokazuje da otkrivanje proteinskih potpisa u krvi može pomoći u prepoznavanju dece koja su najviše ugrožena. Roditelji mogu konsultovati pedijatre o mogućnosti ranih analiza kod dece sa faktorima rizika, kao što su gojaznost ili nasledna sklonost srčanim bolestima. Na taj način, moguće je usmeriti pažnju na prevenciju, a ne samo na lečenje. Iako su potrebna dodatna istraživanja, rezultati jasno ukazuju da rano prepoznavanje i kontrolisanje rizika mogu značajno doprineti zdravlju dece i kasnijem kvalitetu života.