Pedijatar-kardiolog dr Karin Vasić pojašnjava zašto bol u grudima kod dece najčešće nije znak bolesti srca
Urođene srčane mane predstavljaju najčešći uzrok kardioloških problema kod dece, a prema rečima dr Karin Vasić, specijaliste pedijatrije i dečje kardiologije, kod nekih mališana ove mane mogu spontano nestati, dok su u pojedinim slučajevima potrebne i višestruke operacije. Dr Vasić ističe da srčane mane ne moraju uvek biti praćene izraženim šumom ili ozbiljnim simptomima. Najčešće, roditelji se zabrinu kada kod deteta primete bol u grudima, povezujući ga sa srčanim problemima iz porodice, ali lekar naglašava: “Na sreću, bol u grudnom košu je veoma retko znak nekog ozbiljnog stanja u dečjem uzrastu. Srce je ubedljivo najređi razlog bola u grudima kod dece.”
Pedijatri objašnjavaju da su fiziološki (funkcionalni) šumovi na srcu daleko češći od organskih (patoloških), i da više od polovine zdrave dece ima takav šum, poznat i kao “šum zdravog srca”. Funkcionalni šum se najčešće javlja tokom infekcija praćenih povišenom temperaturom i uglavnom nestaje u pubertetu. Organski šum, koji je ređi, ukazuje na strukturni problem ili bolest srca, poput urođenih mana, problema sa zaliscima ili upala, i zahteva dodatnu dijagnostiku.
Kada pedijatar pri svakoj kontroli čuje šum, dete se upućuje dečjem kardiologu, koji obavlja klinički pregled i EKG. Nakon osnovnih kardioloških ispitivanja, moguće je s velikom sigurnošću isključiti ozbiljnu urođenu manu, ali za dodatnu sigurnost preporučuje se i ultrazvučni pregled srca (ehokardiografija). Ako se potvrdi da je reč o funkcionalnom šumu, dalja ispitivanja nisu potrebna.
Deca sa potvrđenom urođenom srčanom manom podvrgavaju se detaljnijim pregledima i lečenju, koje može biti medikamentno ili hirurško. “Jedan broj urođenih srčanih mana može spontano da se sanira, tako da ne zahteva operaciju. Druge mane zahtevaju operaciju, posle koje deca mogu da vode relativno normalan život, a ovakvih slučajeva je najviše. U trećoj grupi su veoma teške mane koje zahtevaju više operacija i imaju neizvesne rezultate, ali takvih pacijenata je najmanje”, navodi dr Vasić.
Uzrok urođenih srčanih mana često nije moguće precizno utvrditi. U manjem broju slučajeva, uzrok su genetske mutacije, dok u drugim slučajevima faktori iz okoline, kao što su infekcije majke tokom trudnoće, upotreba određenih lekova, izlaganje zračenju, konzumacija alkohola ili psihoaktivnih supstanci. Najčešće su ove mane rezultat kombinacije faktora sredine i genetske predispozicije. Bolesti majke tokom trudnoće, posebno dijabetes melitus, predstavljaju faktor rizika za razvoj srčanih mana. “Dijabetes melitus se povezuje sa zadebljanjem komorske pregrade, što je reverzibilno, ali i sa pojavom teških srčanih mana koje zahtevaju kardiohiruršku korekciju u prvim danima života”, kaže dr Vasić.
Za decu sa organskim šumom, odnosno ozbiljnijom srčanom manom, lekar preporučuje održavanje adekvatne oralno-dentalne higijene i upotrebu antibiotika pre stomatoloških intervencija, radi prevencije infektivnog endokarditisa, potencijalno opasne bolesti srca.
Bol u grudima kod dece najčešće se javlja kod adolescenata, nešto češće kod devojčica, dok je kod mlađe dece ređi. Dr Vasić ističe da “većina dece bar jednom oseti bol u grudima, što roditelje zabrine, ali srce je najređi uzrok tih tegoba”. Roditelji treba da znaju da su ozbiljna stanja izuzetno retka i da je najvažnije obaviti osnovni pregled kod pedijatra, koji će odlučiti da li su potrebna dodatna ispitivanja.
