Intenzivni osećaj gušenja i ubrzanog rada srca po buđenju može podsećati na infarkt, ali ima drugačije uzroke
Buđenje uz iznenadan osećaj straha, teškoće sa disanjem i ubrzanim radom srca može biti znak jutarnjeg napada panike, problema koji najčešće pogađa žene različitih starosnih grupa. Ovi simptomi često počinju odmah nakon otvaranja očiju, bez očiglednog povoda, što može izazvati dodatnu zabrinutost i stres na početku dana.
Napadi panike ujutru su karakteristični po naglim epizodama intenzivne anksioznosti koje traju nekoliko minuta. Simptomi uključuju snažno lupanje srca, nedostatak vazduha, preznojavanje, drhtavicu i vrtoglavicu. Zbog sličnosti sa simptomima srčanog udara, mnoge žene u trenutku pomisle da je reč o ozbiljnom kardiološkom problemu i često traže hitnu medicinsku pomoć. Uz fizičke tegobe, javlja se i snažan osećaj gubitka kontrole, strah od smrti ili izražena zbunjenost.
Medicinski stručnjaci objašnjavaju da je jedan od glavnih razloga pojave jutarnjih napada panike povećano lučenje hormona stresa, naročito kortizola i adrenalina, tokom ranih jutarnjih sati. Ova fiziološka reakcija pomaže telu da pređe iz stanja sna u budnost, ali kod osoba sklonih anksioznim stanjima, može izazvati intenzivnije simptome panike. Hronični stres, emotivna iscrpljenost, neredovan san i psihičko opterećenje dodatno povećavaju rizik od pojave ovih problema. Žene koje pate od anksioznih poremećaja, depresije ili posttraumatskog stresa posebno su osetljive na ovakve simptome.
Dr Marija Petrović, specijalista psihijatrije, ističe: “Jutarnji napadi panike najčešće se javljaju kod osoba koje su pod dugotrajnim stresom ili imaju genetsku predispoziciju za anksiozna stanja. Simptomi su intenzivni, ali nisu opasni po život. Važno je prepoznati ih i naučiti tehnike smirivanja.”
Kako bi se ublažili simptomi nakon buđenja, preporučuje se usmeravanje pažnje na sopstveno disanje – nekoliko minuta sporog i dubokog udaha i izdaha može pomoći da se telo umiri. Takođe, korisno je kratko prošetati, umiti se hladnom vodom ili lagano istegnuti. Fokusiranje na predmete u prostoriji ili zvuke iz okruženja može pomoći da se intenzivan strah smanji. Za žene koje često doživljavaju jutarnje napade panike, savetuje se vođenje dnevnika simptoma i razgovor sa stručnjakom.
Važno: Ako su simptomi česti ili se pogoršavaju, neophodno je obratiti se lekaru kako bi se isključila ozbiljna oboljenja i dobila odgovarajuća podrška. Samostalno postavljanje dijagnoze i terapije nije preporučljivo. Za tačnu dijagnozu i savet obratite se lekaru.