Velika studija sa Karolinska instituta pokazuje da poremećaji u ishrani imaju složenu biološku osnovu, nezavisno od telesne težine
Novo istraživanje sa Karolinska instituta u Švedskoj donosi važne uvide za žene koje se suočavaju sa anoreksijom ili prejedanjem. Ova studija, sprovedena na skoro 65.000 ljudi sa poremećajima u ishrani i više od 1,2 miliona u kontrolnoj grupi, pokazuje da poremećaji u ishrani nisu samo posledica psihičkih faktora ili opsesije težinom. Naime, naučnici su pronašli jasne biološke razlike, što znači da poremećaji u ishrani imaju duboke genetske korene. To je posebno važno za čitateljke jer fokus_keyphrase „poremećaji u ishrani“ pokazuje da uzroci ovih problema prevazilaze broj na vagi.
Pre svega, istraživači su otkrili 6 specifičnih genetskih markera za prejedanje i 8 za anoreksiju. Dva od ovih markera za anoreksiju dosad nisu bila poznata medicini. Štaviše, većina ovih genetskih varijanti nema veze sa genima koji određuju prirodnu telesnu težinu. Na taj način, nova otkrića otvaraju mogućnosti za dublje razumevanje i bolje lečenje ovih stanja.
Kako genetski faktori utiču na poremećaje u ishrani
Osim toga, rezultati pokazuju da su kod osoba sa prejedanjem neki od pronađenih markera povezani i sa poremećajem pažnje i impulsivnim ponašanjem, kao što su pušenje ili sklonost riziku. S druge strane, kod anoreksije su pronađene jače veze sa opsesivno-kompulzivnim ponašanjem. Istraživački tim naglašava da se genetske osnove poremećaja u ishrani razlikuju od onih koje utiču na indeks telesne mase (BMI). Zbog toga, nije dovoljno gledati samo na težinu ili način ishrane kod postavljanja dijagnoze.
Na kraju, važno je znati da prvi simptomi poremećaja u ishrani najčešće nastaju pre 25. godine života. Studija pokazuje da čak 95 odsto žena razvije prve simptome u ovom periodu. Poremećaji u ishrani pogađaju milione žena širom sveta, a posebno su učestali u zapadnoj Evropi.
Šta nova otkrića znače za žene
Na osnovu ovih rezultata, jasno je da poremećaji u ishrani nisu samo pitanje volje ili društvenog pritiska. „Naši nalazi pokazuju da poremećaji u ishrani nisu samo stvar telesne težine. Mnoge genetske varijante u vezi sa ovim stanjima razlikuju se od varijanti koje utiču na to koliko osoba teži, što pruža znatno nijansiraniju sliku o njihovoj biološkoj osnovi“, navodi Lu Yi, istraživač sa Karolinska instituta.
Kao rezultat, ovo otkriće može pomoći stručnjacima da razviju nove lekove i strategije lečenja. U budućnosti, ciljane terapije bi mogle rešavati specifične uzroke svakog poremećaja, a ne samo simptome kao što su gubitak ili dobijanje na težini. To će omogućiti individualizovan pristup ženama koje se bore sa prejedanjem ili anoreksijom.
Praktični saveti i gde potražiti pomoć
U međuvremenu, stručnjaci preporučuju da žene obrate pažnju na prve znake poremećaja u ishrani. Rani simptomi uključuju nagle promene u telesnoj težini, opsesivno razmišljanje o hrani ili iznenadne promene u ponašanju vezane za jelo. Ukoliko primetite ove promene kod sebe ili bliske osobe, važno je da što pre potražite pomoć stručnjaka. Poremećaji u ishrani mogu ozbiljno da ugroze zdravlje, ali su izlečivi uz pravovremenu podršku.
Zbog toga, ne oklevajte da se obratite lekaru ili psihologu ako imate sumnje. Zapravo, rani kontakt sa stručnjakom može značajno poboljšati šanse za oporavak. Za tačnu dijagnozu i savet obratite se lekaru.