Naučnici su otkrili da određeni proteini imunog sistema mogu pomoći u ranom sprečavanju raka prostate kod muškaraca.
Imuni sistem može smanjiti rizik od raka prostate, pokazala je nedavna studija istraživača sa Oxford Population Health. Ova studija, objavljena u časopisu Nature Communications, analizirala je hiljade uzoraka krvi muškaraca iz Velike Britanije tokom više od jedne decenije. Istraživači su želeli da otkriju da li proteini povezani sa imunitetom mogu uticati na razvoj raka prostate, najčešćeg oblika raka kod muškaraca u ovoj zemlji. Rak prostate je ozbiljan zdravstveni problem koji najčešće pogađa muškarce starije od 50 godina, a poznati faktori rizika su starost, genetika i porodična anamneza. Međutim, do sada nisu postojale jasno definisane strategije za prevenciju ove bolesti.
Kako proteini imunog sistema utiču na rak prostate
Naučnici su otkrili da viši nivoi određenih proteina, posebno interleukina-15 (IL-15), igraju ključnu ulogu u zaštiti od raka prostate. IL-15 podstiče aktivnost T-ćelija i prirodnih ćelija ubica, koje su zadužene za uništavanje abnormalnih ćelija u organizmu. Kao rezultat, muškarci sa višim nivoima IL-15 imali su za 14 odsto manji rizik od razvoja raka prostate čak sedam godina pre same dijagnoze. Osim toga, nivo ovog proteina bio je povezan sa 26 odsto manjim rizikom od razvoja uznapredovalog oblika bolesti. Istraživači su pratili 1.434 muškarca koji su kasnije razvili rak, kao i 1.434 muškarca koji nisu oboleli, upoređujući njihove nivoe 368 različitih cirkulišućih proteina. Pored toga, korišćeni su podaci iz UK Biobank baze, gde je analizirano više od 21.000 učesnika i 1.147 potvrđenih slučajeva raka prostate.
Šta ovo otkriće znači za žene i njihove porodice
Iako se rak prostate javlja kod muškaraca, žene igraju važnu ulogu u zdravlju svojih partnera, očeva i sinova. Zbog toga je važno znati da jačanje imunog sistema može pomoći u prevenciji ozbiljnih bolesti. Otkriće da imuni sistem može prepoznati i uništiti ćelije raka prostate još pre nego što bolest nastane, daje nadu za razvoj novih pristupa prevenciji. Takođe, žene mogu ohrabrivati članove svoje porodice da vode računa o zdravlju, da se informišu o faktorima rizika i redovno posećuju lekara. U međuvremenu, važno je obratiti pažnju na ishranu, fizičku aktivnost i izbegavanje rizičnih navika, jer sve to može doprineti jačem imunom sistemu.
Izjave stručnjaka i nove mogućnosti prevencije
Glavna autorka studije, dr Mahboubeh Parsaeian, naglašava: „Rak prostate se ranije smatrao ‘imunološki hladnim’, ali naši nalazi ukazuju da imuni sistem ima važnu ulogu u ranom razvoju ili suzbijanju bolesti. Postojeći lekovi koji utiču na ove procese mogli bi pomoći u prevenciji, a ne samo u lečenju kada se bolest već pojavi.“ Takođe, profesor Karl Smith-Byrne ističe: „Najvažnije je što smo otkrili da su najjači imuni signali prisutni godinama pre same dijagnoze. To znači da imuni sistem verovatno pomaže u kontroli abnormalnih ćelija mnogo ranije nego što smo mislili.“ Studija je takođe otkrila da određeni protein, PARP1, koji je zadužen za popravku DNK, može povećati rizik od raka prostate ako je prisutan u višim nivoima. Lekovi koji blokiraju ovaj protein već postoje, ali se za sada koriste samo u terapiji, a ne u prevenciji.
Praktični saveti i važnost preventivnih pregleda
Za žene koje brinu o zdravlju svojih bližnjih, važno je podsticati razgovor o preventivnim pregledima i zdravim navikama. Pored toga, jačanje imuniteta kroz uravnoteženu ishranu, fizičku aktivnost i dovoljno sna može imati pozitivan uticaj na celokupno zdravlje porodice. Na kraju, redovni lekarski pregledi i pravovremeno reagovanje na simptome ostaju ključni za rano otkrivanje i uspešno lečenje bolesti. Za tačnu dijagnozu i savet obratite se lekaru.