Naučnici su otkrili da je recidiv osnovne bolesti najčešći uzrok ponovne ciroze, posebno kod autoimunih oboljenja
Ciroza jetre može se vratiti čak i nakon uspešne transplantacije, pokazalo je dugogodišnje istraživanje sprovedeno u Sjedinjenim Američkim Državama. U studiji koja je trajala više od tri decenije, naučnici su pratili 937 odraslih osoba, a rezultati su otkrili da je kod 11,4 odsto pacijenata došlo do ponovne pojave ciroze na presađenom organu.
Ko najčešće razvija cirozu posle transplantacije jetre
Istraživači iz Digestive Disease Research Center analizirali su podatke prikupljene od 1987. do 2023. godine. Najveći rizik od povratka bolesti primećen je kod osoba koje su imale autoimuni hepatitis ili primarnu bilijarnu cirozu (oboljenja u kojima imuni sistem greškom napada sopstvenu jetru). Dakle, čak 83,2 odsto ponovnih slučajeva ciroze nastalo je kao posledica povratka iste bolesti koja je prvobitno dovela do otkazivanja jetre.
Zašto je važno pratiti zdravlje jetre i posle transplantacije
Tokom prosečnih 7,8 godina nakon transplantacije, kod 107 osoba razvila se nova ciroza. Kao rezultat toga, pacijenti sa cirozom na presađenom organu imali su značajno nižu stopu preživljavanja. Na primer, dvadeset godina posle operacije, preživljavanje je bilo 50,6 odsto kod ovih osoba, dok je kod onih bez povratka bolesti iznosilo 70,7 odsto. Međutim, istraživači ističu da je zahvaljujući savremenim antivirusnim lekovima rizik od ponovne ciroze kod hepatitisa C značajno smanjen. Pored toga, kontrola faktora rizika kao što su gojaznost i dijabetes igra ključnu ulogu u sprečavanju razvoja masne jetre.
Šta ove informacije znače za žene koje su prošle transplantaciju
Žene koje su imale transplantaciju jetre, posebno zbog autoimunih oboljenja, treba redovno da prate zdravlje svog novog organa. Osim toga, važno je voditi računa o telesnoj težini, nivou šećera u krvi i opštem zdravlju. Recidiv osnovne bolesti je, prema naučnicima, najčešći razlog ponovnog razvoja ciroze. Ipak, postoji i manji broj slučajeva gde se ciroza razvije iz potpuno novih razloga, poput hroničnog odbacivanja organa ili metaboličkog steatohepatitisa (masne jetre sa zapaljenjem).
Izjave stručnjaka i preporuke za prevenciju
Pre svega, dr Abhinav K. Rao kaže: „Naši nalazi pokazuju da je ciroza nakon transplantacije retka, ali kada se javi, najčešće je uzrokovana povratkom osnovne bolesti jetre.“ On dodaje: „Posebno visoke stope recidiva vidimo kod pacijenata kojima je transplantacija urađena zbog autoimunog hepatitisa i primarne bilijarne ciroze. To jasno pokazuje da je potreban kontinuirani medicinski nadzor nakon operacije.“ Takođe, dr Don C. Rockey ističe: „Razumevanje zašto se ciroza vraća ili razvija nanovo može pomoći u usmeravanju budućih studija. To je važno za sprečavanje oštećenja presađenog organa i poboljšanje dugoročnih ishoda.“
Praktični saveti i gde potražiti pomoć
Ako ste imali transplantaciju jetre, redovno posećujte svog lekara i pratite sve preporuke o ishrani i načinu života. Osim toga, obratite pažnju na simptome kao što su umor, oticanje nogu ili žutilo kože, jer mogu ukazivati na probleme sa jetrom. Konačno, za tačnu dijagnozu i savet obratite se lekaru.